Türkiye-Irak İlişkilerinde Tarihi Dönüm Noktası

Türkiye ile Irak arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler, diplomasi ve özel sektörün eş zamanlı hamleleriyle tarihi bir eşiği daha geride bırakıyor. Ankara’da atılan 5 dev imza ile temelleri sağlamlaştırılan bu yeni dönemde, önümüzdeki süreçte düzenlenecek olan Türkiye-Irak Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) toplantıları kritik bir rol üstlenecek.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşen imza töreninin ardından konuşan DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, atılan imzaların Türk iş dünyasına sunacağı imkanları ve Irak’taki yatırım vizyonunu değerlendirdi. Acar, önümüzdeki yeni JETCO sürecinde imzalanan tüm mutabakatların ve alınan kararların Ankara’da atılan imzalar ve JETCO kararları ışığında sahadaki uygulamasını, iş dünyası adına yakından takip edeceklerini belirterek hedeflerini detaylarıyla paylaştı.

Ankara'da İmzalanan 5 Kritik Anlaşma ve İş Dünyasına Yansımaları

Halit Acar, Ankara temaslarında iki ülke hükümetleri arasında imzalanan 5 stratejik anlaşmanın, Türk iş dünyasının Irak’taki varlığına yasal ve kurumsal zırh kazandırdığını belirtti. Acar, imzalanan protokollerin sahadaki karşılığını şu başlıklarla özetledi: “Günlük 1 Milyon Varil Petrol ve Enerji Güvenliği: Irak'tan Türkiye'ye günlük 1 milyon varil petrol sevkiyatı başta olmak üzere enerji alanındaki kararlar, sanayinin hammadde ve enerji erişimine istikrar getirecek. Ticareti Kolaylaştırma ve Yatırım Güvencesi: Gümrük tarifelerindeki belirsizlikler giderilecek, Türk yatırımcıların Irak'taki varlıkları yasal koruma altına alınacak. Kalkınma Yolu ve Lojistik Entegrasyonu: Kalkınma Yolu Projesi’nin hukuki altyapısı güçlendirilerek Türk müteahhitlik ve lojistik sektörünün projedeki öncelikli konumu pekiştirildi.

Irak'ta Türk Yatırımcılar İçin Öne Çıkan 5 Ana Sektör

Ankara’da atılan imzalar ve JETCO kararları ışığında, Türk firmaları için Irak’ta devasa fırsat pencereleri açıldığını ifade eden Halit Acar, öncelikli yatırım alanlarını işaret ederek “Altyapı ve Kentleşme: Bağdat ve çevre vilayetlerin modernizasyonu, konut, hastane, okul, köprü, köprülü kavşak ve otoyol projeleri. Kalkınma Yolu Projesi: Basra’daki Büyük Fav Limanı’nı Türkiye sınırına bağlayacak demiryolu, karayolu, enerji nakil hatları ve lojistik merkezlerin inşası. Enerji ve Su Yönetimi: Yenilenebilir enerji, elektrik iletim hatları, su arıtma tesisleri, modern sulama sistemleri ve baraj/gölet altyapıları. Sanayi ve İmalat: Tarıma dayalı sanayi, gıda işleme, ambalaj, inşaat malzemeleri (çimento, demir-çelik, cam, seramik) ve tüketim malları üretimi. Finans ve Dijital Hizmetler: Güvenli finansal kanallar, dijital gümrük altyapıları ve ödeme sistemlerinin entegrasyon hızlanacaktır” dedi.

11 Vilayeti Kapsayan Sanayi Rotası: Türk OSB'leri Kurulacak

Türk yatırımcısının Irak’ta kalıcı tesisler kurabilmesi için sanayi arsalarına erişimin kritik olduğuna dikkat çeken Acar, Basra’dan başlayıp Fişhabur’a uzanan hattın önemini vurguladı.

Necef, Kerbela, Bağdat ve Musul dâhil toplam 11 vilayetten geçen bu hat üzerinde somut adımlar atılacağını belirten Acar, beklentileri şöyle sıraladı: “Türk yatırımcılara özel Organize Sanayi Bölgesi (OSB) ve sanayi kümelenme alanlarının tahsisi. Arsa tahsis süreçlerinin şeffaf ve dijital platformlar üzerinden yürütülmesi. Altyapısı hazır sanayi arsalarının uzun vadeli kiralama veya mülkiyet modelleriyle Türk sanayicisine açılması” dedi.

Sahadaki Pürüzleri Çözecek 13 Maddelik Öneri Paketi

Bağdat ve Ankara temaslarında Irak makamlarına 13 maddelik bir öneri paketi sunduklarını hatırlatan Halit Acar, sahadaki bürokratik ve finansal engellerin kaldırılması için şu konuların takipçisi olduklarını vurguladı:

Gümrük ve Vize Kolaylığı: ASYCUDA dijital gümrük sisteminin tam entegrasyonu ile gümrük geçişlerinin hızlandırılması; Türk iş insanları, mühendisler ve teknik personel için vize, çalışma ve oturma izinlerinin kolaylaştırılması.

 Hakediş ve İhale Güvencesi: Kamu projelerini üstlenen Türk yüklenicilerin hakediş ödemelerinin zamanında yapılması için finansal mekanizmaların kurulması ve ihalelerde adil, şeffaf yarışma koşullarının sağlanması.

 "Hedefimiz Tek Taraflı Ticaret Değil, Birlikte Üretim"

Türkiye-Irak ilişkilerinin geleceğine dair yol haritasını değerlendiren DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi Başkanı Halit Acar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:  "Kısa vadede vize ve gümrük pürüzlerini tamamen çözmeyi, orta vadede Kalkınma Yolu’nun omurgasını inşa ederek Türk OSB’lerini üretime geçirmeyi hedefliyoruz. Uzun vadede ise Irak, Orta Doğu ile Avrupa arasında ana transit lojistik koridoru haline gelirken, Türkiye ve Irak bölgesel refahın iki ana sütunu olarak entegre olacaktır. Bizim şahsi ve konsey olarak en büyük amacımız; ilişkileri tek taraflı bir ticaretin ötesine geçirip, Irak’ta katma değer ve istihdam yaratan 'birlikte üretim' modeline dönüştürmek ve Türk yatırımcısının sermayesine tam hukuki güvence sağlamaktır."