Gazikültür A.Ş. Mütercim Âsım'ın çalışmalarını kitaplaştırdı

Şehrin tarihi, kültürü, yazılı ve görsel materyallerinin korunması, gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışmalar yürüten Gazikültür A.Ş, yeni kitabında Gazi şehirde doğup yetişen, Osmanlı kültür ve ilim dünyasına önemli izler bırakmış ve “Sözlükçülerin Babası” olarak anılan Mütercim Asım’ı konu aldı. Mütercim Asım’ın ve Türkiye’de yürütülen sözlük çalışmaları hakkında 2019 yılında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Gaziantep Şubesi iş birliğinde düzenlenen “200 Yıl Sonra Mütercim Âsım ve Türkiye’de Sözlük Çalışmaları Bilgi Şöleni’nin de sunulan 19 rapor, Gazikültür A.Ş. tarafından yürütülen çalışmalar doğrultusunda kitaplaştırıldı. 288 sayfadan oluşan kitap, iki yıl süren ve Mütercim Âsım’dan günümüze kadar devam eden sözlük yazarlığı, dilin önemi gibi meselelerin gündeme geldiği bilgi şöleninin bildirilerini içererek alanında başucu eseri özelliği taşıyor. Kitap, medeniyetin kökleşmesinde önemli yer tutan “dil” unsuru kapsamında Türk dili çalışmalarında Mütercim Âsım’ın önemini vurgulamayı ve yeniden gündeme taşımayı amaçlıyor.

200 Yıl Sonra Mütercim Âsım ve Türkiye’de Sözlük Çalışmaları kitabı, Gaziantep 25 Aralık Panorama Müzesi, Gaziantep Zeugma Müzesi ve Arkeoloji Müzesi mağazalarında, Türkiye çapında seçkin kitapçılarda, Gazikültür A.Ş.’nin internet sitesi magazagaziantep.com ve kitap satışı yapan seçkin internet sitelerinde satışa sunuldu.

YAKAR: MÜTERCİM ÂSIM, SÖZLÜK ÇALIŞMALARI İLE TÜRK DİLİNE BÜYÜK BİR KATKIDA BULUNARAK GELİŞMESİNE ÖNCÜLÜK ETMİŞTİR

Konu hakkında açıklamada bulunan Gazikültür A.Ş. Genel Müdürü Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar, Gaziantep’in başarısının geçmişten aldığı güç ve birikimin büyük etkisi olduğunu aktararak, “Gazikültür A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Hakan Tanrıöver’in teklifleri doğrultusunda meydan getirilen çalışma bir başucu kitabı özelliği taşımakta. Medeniyetlerin, kültürel miraslarına verdikleri önem nispetiyle ayakta durur, gelişir ve ilerlerler. Kültürel miras nesillerin bıraktığı birikimlerden süzülerek oluşmuştur. Birikimin oluşmasında ise eser bırakmış öncü şahsiyetlerin önemli bir yeri vardır. İlim sahasında yaptıklarıyla aslında sonraki nesillere seslenen mümtaz şahsiyetler medeniyetlerin yapı taşıdırlar. Bu bağlamda Türk-İslam medeniyeti bağrından birçok mümtaz şahsiyet çıkarmıştır. Bu mümtaz şahsiyetlerden birisi de Mütercim Âsım Efendi’dir. Mütercim Âsım Efendi’nin Türkçeye olan hâkimiyeti eserlerinde kuvvetli bir şekilde hissedilmektedir. Sözlük çalışmaları ile Türk diline büyük bir katkıda bulunmuş ve gelişmesine öncülük etmiştir. İlmi zenginliğinden ve ilim müesseseleri ile yetişmiş alimlerinin çokluğundan dolayı “Küçük Buhara” olarak adlandırılan Gaziantep’te Mütercim Âsım eserleriyle kendisinden söz ettirmiş birisidir. Bu çalışma ile Mütercim Asım’ın anısı yaşatılırken, alanında yaptığı birçok eserin yeniden gündeme getirilerek değeri ve bilgisi bir kez daha gün yüzüne çıkarak değeri anlaşılacak” diye konuştu.

MÜTERCİM ASIM KİMDİR?

Gaziantep’in köklü ailelerinden Cenani ailesine mensup olan Mütercim Âsım Efendi, 1755 yılında dünyaya geldi. Asıl adı Ahmed Âsım olan Mütercim Asım, eğitimini Antep’in canlı ilim ortamında alanında söz sahibi hocalardan aldı. Arapça ve Farsça’yı iyi derecede bilen Mütercim Âsım, bu dillerdeki yetkinliğini şiir yazacak kadar ilerletti. Mütercim Âsım’ın sözlük çalışmaları ile Türk dili çalışmalarına yaptığı öncülük yaparken aynı zamanda sözlüklerinde Antep Ağzı kelime ve kavramlarına da yer verdi. Kelimelere Türkçe karşılık bulmakta büyük titizlik gösterirken bu hususta sadece yazı diliyle yetinmeyip halk ağzından da yaralandı.  Tarih, edebiyat, dil bilimi birçok eseri bulunan Mütercim Asım’ın Burhan-ı Katı ve Kamusu’l-Muhit tercümeleri mütercim olarak anılmasını sağladı. Bu eserleriyle “Sözlükçülerin Babası” unvanı ile nitelendirilen Mütercim Asım Efendi, 1819 tarihinde Üsküdar’daki evinde vefat etti ve Karacaahmet Mezarlığı’nda Harmanlık’taki kabristana defnedildi.