Bugun...
02-12-2019 11:16 Kategori: GENEL

Doğu: Arabuluculuk hukukta önemli bir reformdur

Doğu: Arabuluculuk hukukta önemli bir reformdur
  • Facebook Paylaş
  • Yorum Yaz

"Hukuk dünyasında geniş bir uygulama alanı bulan arabuluculuk sistemi hukuki süreçlerin kısalmasını sağlarken diğer taraftan da her iki tarafın kazanımları için uzlaşma imkanları sağlıyor. Arabuluculuk sisteminin adli süreçlere ve taraflara yansımalarını Arabulucu Av. Mustafa Doğu, değerlendirdi."

Uzayıp giden davaların ve maddi kayıpların arabuluculuk sistemi ile daha çabuk halledilebildiğini, hukuk sisteminden kaynaklanan risklerin taraflarca bertaraf edilebildiğini, bu doğrultuda kazan kazan ilkesi gereğince tüm tarafların kazandığını söyleyen Doğu, “Arabuluculuk hukuk dünyasında önemli bir reformdur” dedi.

ARABULUCULUK ÖNEMLİ BİR HUKUK REFORMUDUR

Arabuluculuk sisteminin Türk Hukuk Sistemine girişi hakkında detaylı bilgiler veren Doğu, “Sosyal devletin bir gereği olarak adalete erişimin sağlanması ve böylece etkin hukuki korumanın gerçekleştirilmesi amacıyla hukuk düzeninde pek çok reform gerçekleştirilmiştir. Bu reformlardan birisi de mahkeme dışı uyuşmazlık çözüm yollarının en etkilisi olan ARABULUCULUK sistemidir.Türk hukuku açısından da hem uzlaşma kültürünün artırılarak toplumsal barışın sağlanması hem de mahkemelerin iş yükünün hafifletilmesi gerekçeleri ile arabuluculuğa ilişkin olarak 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 22.06.2013 tarihinde yürürlüğe girmesi ile birlikte arabuluculuk hukuk sistemimize alternatif-dostane bir uyuşmazlık çözüm yolu olarak girmiştir. Ayrıca bu düzenleme doğrultusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen hükümlerle hâkimlere, tarafları arabuluculuğa teşvik etme ödevi getirilerek arabuluculuğun uygulama alanının ülke genelinde yaygınlaşması sağlanmıştır” ifadelerinde bulundu.

ARABULUCU TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIĞI ÇÖZÜMLER

Arabulucu kavramının tanımını yaparak arabulucuların görevlerini açıklayan Doğu, “Arabulucu, sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getirerek onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini ve aralarında iletişim sürecinin kurulmasını sağlamaya çalışan tarafsız üçüncü kişidir. Arabulucu, bu süreçte karar veren kişi değildir. Taraflar uyuşmazlığı kendileri uzlaşarak çözerler. Arabulucu, tarafların aralarındaki asıl uyuşmazlığı ve menfaatlerini tespit ederek bu konularda tartışmalarını ve çözüm bulmalarını sağlamaya çalışır. Burada taraflar kendi çözümlerini kendileri üretirler ve bunu yaparken birbirlerini anlamaya çalışırlar” diye konuştu.

ARABULUCULUKTA EN AZ BEŞ YIL MESLEKİ DENEYİM ŞARTI ARANIYOR

Arabuluculuk görevi üstlenecek kişilerde aranan kriterleri değerlendiren Doğu, “Türkiye’de sadece en az beş yıllık mesleki deneyimi olan hukuk fakültesi mezunları arabuluculuk yapabilir. Adalet Bakanlığı siciline kayıtlı arabulucu olabilmek için Bakanlıkça lisanslanan eğitim kurumlarından teorik ve pratik eğitimler alınması gerekir. Eğitimden sonra Bakanlığın açtığı yazılı ve uygulamalı sınavı geçip sicile kaydolanlar arabulucu unvanını kazanır. Türkiye’de arabulucular sicil ve denetim bakımından Adalet Bakanlığı’na bağlıdır” dedi.

TARAFLARIN ÜZERİNDE SERBESTÇE TASARRUF EDEBİLDİĞİ TÜM ÖZEL HUKUK UYUŞMAZLIKLARI ARABULUCULUK KAPSAMINA GİRER

Dava türlerinden hangilerinin arabuluculuk kapsamına alındığı hakkında bilgi veren Doğu, “Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildikleri her özel hukuk uyuşmazlığı için arabulucuya gidebilir. Tarafların sulh olabildikleri özel hukuk uyuşmazlıklarının tamamı arabuluculuğa elverişlidir.Ticari Uyuşmazlıklar,İşçi - İşveren Uyuşmazlıkları, Tüketici Uyuşmazlıkları, Kira Uyuşmazlıkları,Ortaklığın Giderilmesi Uyuşmazlıkları,Miras Hukukundan kaynaklı uyuşmazlıklar gibi” açıklamalarında bulundu.

ARABULUCULUĞA MAHKEME ÖNCESİ YA DA DAVA SIRASINDA BAŞVURULABİLİR

Arabuluculuk sisteminden bireylerin ne zaman faydalanabileceği hususunda bilgi veren DOĞU, “Arabuluculuğa dava açılmadan, mahkeme ya da tahkime gitmeden önce ya da dava sırasında başvurulabilir. Dava öncesi arabuluculukta taraflar anlaşmaya varırlarsa anlaşılan hususlarda artık davaya gerek kalmayacaktır. Dava açıldıktan sonra da hâkimler tarafları arabuluculuk hakkında bilgilendirilirler. Taraflar arabuluculuğa gitmek isterlerse hâkim duruşmayı en çok iki kez üç aya kadar erteleyebilir. Taraflar anlaşırlarsa mahkeme davayı görmeyi bırakır ve artık tarafların anlaştıkları metin geçerli olur. Anlaşamazlarsa dava kaldığı yerden devam eder ve olay hakkında mahkeme karar verir” dedi.

ARABULUCULUK TARAFLARA HER AÇIDAN KAZANDIRIR

Arabuluculuk sisteminin taraflara sunduğu avantajlar hakkında bilgi veren Doğu, “Dava boyunca yapmak zorunda kalacağınız tüm masraflardan (mahkeme harçları, posta gideri, bilirkişi, keşif vb. masraflar) ve ayrıca yargılama nedeniyle diğer işlerinizden kısıtlayıp, adliyeye ayırmak zorunda kalacağınız zamandan tasarruf etmiş olursunuz.Mahkemeye göre daha kısa sürer.Sonuç, tarafların kontrolündedir.Her iki tarafında kazanmasını esas alan kazan – kazan ilkesi gereği her iki tarafta kazançlı çıkar.Geleceğe bakılır, mevcut hukuki durumun değil, menfaatin korunması esastır.Güvenirlik ve gizlilik önemlidir; taraflar mahkeme önünde konuşamayacaklarını burada rahatlıkla konuşabilirler.Psikolojik ve sosyolojik riski azdır. Tarafların anlaştıkları yöntem ve çözüm tarzı esastır, esnektir.Anlaşmayla çözülür; iki tarafta kazanır, tarafların sosyal ve ekonomik ilişkileri devam eder” açıklamalarında bulundu.

ARABULUCULUĞUN ÖNEMLİ İLKELERİ SÖZ KONUSU

Arabuluculuk sisteminin ilkeleri hakkında detaylı açıklamalarda bulunan Doğu, “

İradi olma ve Eşitlik İlkesi: Taraflar, arabulucuya başvurmak süreci devam ettirmek sonuçlandırmak veya bu süreçten vazgeçmek konusunda serbesttirler. 

Gizlilik İlkesi : Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça arabulucu, arabuluculuk faaliyeti çerçevesinde kendisine sunulan veya diğer bir şekilde elde ettiği bilgi ve belgeler ile diğer kayıtları gizli tutmakla yükümlüdür.

Beyan ve Belgelerin Kullanılmaması İlkesi: Taraflar, arabulucu veya arabuluculuğa katılanlar da dâhil üçüncü bir kişi, uyuşmazlıkla ilgili olarak hukuk davası açıldığında yahut tahkim yoluna başvurulduğunda, kanunda sayılan  beyan veya belgeleri delil olarak ileri süremez ve bunlar hakkında tanıklık yapamaz,

Tarafsızlık İlkesi: taraflar, arabuluculuk sürecinin başından sonuna kadar eşit haklara sahiptirler” ifadelerinde bulundu.

ARABULUCULUK ÜCRETİ TARAFLAR ARASINDA EŞİT ŞEKİLDE PAYLAŞTIRILIYOR

Arabuluculuk sisteminden yararlanmayı düşünen vatandaşlar için işin mali boyutu hakkında da bilgi sunan DOĞU, “Süreç sonuçlanıncaya kadar arabuluculuk sürecinde taraflar, davadan farklı olarak herhangi bir harç yatırmak zorunda olmayıp, tebligat, bilirkişi, tanık ve keşif gibi giderler de ödemezler. Sadece, faaliyet süresine göre arabulucuya, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine uyarınca ücret ödenir. Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları halinde, arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenebilir. Ancak taraflar arabuluculuk ücretinin kimin tarafından ödeneceğini de serbestçe kararlaştırabilirler dedi.

ANLAŞMA SAĞLANMASI DURUMUNDA TARAFLARDAN BİRİ ANLAŞMAYA UYMAZSA NASIL SÜREÇ İZLENİR?

Arabuluculuk sisteminden faydalanmak isteyip de sonrasında yaşanan uyuşmazlıktan dolayı taraflardan birisinin çekilmesi durumunda yaşanacak süreci değerlendiren Doğu, “Arabuluculuk anlaşması; imzalanması ile birlikte anlaşılan hususlarda her iki tarafı da bağlar. Bu anlaşmadan dönmek diğer tarafın rızasıyla yani ancak yeni bir anlaşmaya mümkündür. Arabuluculuk anlaşması imzalandıktan sonra isteyen taraf anlaşmayı asıl uyuşmazlık hakkındaki yetki ve görev kurallarına göre belirlenecek olan hukuk mahkemesine ibraz edip, icra edilebilirliğine ilişkin bir şerh verilmesini talep edebileceklerdir. Bu şerhi içeren anlaşma, ilâm niteliğinde belge sayılır. İcra edilebilirlik şerhinin verilmesi, niteliği itibariyle bir çekişmesiz yargı işi olduğundan buna ilişkin inceleme dosya üzerinden yapılabilecektir. Mahkemenin anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi vermesi ile birlikte arabuluculuk anlaşma belgesi mahkeme kararlarının icrasında olduğu gibi icra işlemini başlatmaya yarar. Bu icra takibine sayılı haller dışında itiraz etmek mümkün değildir. Görüldüğü gibi başarılı bir arabuluculuk sonunda imzalanan anlaşmaya uyulmaması halinde alacaklının anlaşma belgesiyle icra takibi başlatması ve alacağını gereğinde haciz yoluyla alması mümkündür.

ARABULUCULUK HER GEÇEN GÜN DAHA ÇOK BENİMSENİYOR

Arabuluculuk sisteminin toplumun genelinde benimsendiğini söyleyen Doğu, “Arabuluculuk sisteminin Türk Hukuk Sistemine girmesinden bu yana bakıldığında arabuluculuğun toplumun genelinde kabul edildiğini söylemek mümkündür. Arabuluculukla ilgili bazı istatistiklere bakıldığında arabuluculuğun her geçen gün daha da benimsendiğini görmekteyiz.

RAKAMLAR ARABULUCULUK SİSTEMİNİN FAYDALARINI ORTAYA KOYUYOR

İhtiyari ve dava şartı Arabuluculuk kapsamında istatistikî bilgiler veren Dou,

İhtiyari Arabuluculuk kapsamında açılan hukuki uyuşmazlıklar bakımından;

  • Arabuluculuk görevlendirmesi yapılan dosya sayısı 191 bin 624,
  • anlaşma 173 bin 762,
  • anlaşamama 7 bin 42’dir.
  • Oransal olarak baktığımızda anlaşma oranı yüzde 96 seviyesinde gerçekleşirken anlaşamama oranı ise yüzde 7. 429 olarak kendisini gösteriyor.

Dava Şartı Arabuluculuk kapsamında açılan hukuki uyuşmazlıklar bakımından;

  • Yine iş uyuşmazlıkları istatistikî bilgilerine bakacak olursak
  • Arabulucu görevlendirmesi yapılan dosya sayısı 641 sin 965,
  • anlaşma 392 bin 987,
  • anlaşamama 199 bin 679,
  • anlaşma oranı ise yüzde 66 seviyesindedir.
  • Yine ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk istatistiklerinde
  • Arabulucu görevlendirmesi yapılan dosya sayısı 102 bin 931
  • anlaşma 45 in 532,
  • anlaşamama 34 bin 827,
  • anlaşma oranı ise yüzde 57 olarak kendisini gösteriyor” ifadelerinde bulundu.

İstatistiki verileri ile de görüldüğü üzere Arabuluculuk hem toplumsal barışın tesisi ve korunması bakımından hem de işçi işveren arasındaki uyuşmazlıkların dostane usullerle çözüme kavuşturulması bakımından önem arz etmektedir.



Kaynak: Haber Merkezi
Editör: Haber Merkezi
HABERE YORUM YAZIN



FACEBOOK YORUM


DİĞER GENEL HABERLERİ

Muhittinoğlu

gazete manşetleri MemoNews
Memo News 8.Sayı

Memo News 7.Sayı

Memo News 6.Sayı

Memo News 5.Sayı

Memo News 4.Sayı

Memo News 3.Sayı

Memo News 2.Sayı

Memo News 1.Sayı

Kahve Molası
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU